ирон,точикон ایران ، تاجیکان

فعلا پدرودфиълан падруд

kohansara — Fri, 10 Oct 2008 16:26:18 GMT

فعلا پدرود

фиълан падруд

شوربختانه ، باید برای مدتی با این تارنگار خداحافظی کنم . ( به قول تاجیکان ) « مصروفیت » های فراوان و از جمله فشار درس و مشق برآنم داشت تا برای مدتی از اینترنت که در هر روز ، چند ساعت از وقتم را به خود اختصاص می داد ، دوری بگزینم .

به هر روی ، دوری از این تارنگار که عامل آشنایی من با دوستان تاجیک بوده را نمی پسندم ولی اکنون چاره ای جز این ندارم .

دوستانی همچون داریوش رجبیان ، که دوست دارم او را « یک ایرانی آگاه » بنامم و از ته دل دوستش می دارم . نبی الله سنتی ، دوست و برادر خجندی ام که براستی مهر تاجیکانه دارد . جناب تروند که هر چند پیوند زیادی با ایشان نداشتم ، ولی ایشان راهنمایی هایشان را از من دریغ نکردند . رامین ارجمند که تارنگارش رویه ( صفحه ) ایست از مهر به میهنش ایران . بهروز ذبیح الله که در یکی از برنامه های سیمای ایران با او آشنا شدم و با پیدا کردن تارنگارش آشنایی بیشتری نسبت به او پیدا کردم . و رستم عجمی که می خواستم همین فردا که راهی تهران هستم به دیدنش بروم ولی خبردار شدم ( با اینکه بیست روزی از آغاز سال تحصیلی گذشته ) هنوز به ایران نیامده .

دوست دلپیوند و همیشگی ام شجاع ِ مستقل که در کابل زندگی می کند ، آقای جان آقا خلیل که ایشان نیز در کابل ، روزنامه نگارند . و پذیرِ احمد مسلم که از دیار شیران ، پنجشیر می باشد .

البته دوستان ایرانی هم داشتم همچون آقای حسن احمدپور ، دبیر انجمن دوستی ایران و تاجیکستان و شهربَراز عزیز که تازگی ها با ایشان آشنا شدم و هر روز برای خواندن جستاری تازه به تارنگارشان سر می زدم ، و دیدگاه هایشان درباره ی مسئله های گوناگون برایم بسیار ارزشمند است .

البته از آن دوستانی که نامشان از قلم افتاد ، پوزش می خواهم .

گر چند دل کندن از این همه مهر تاجیکانه برایم دشوار است ، ولی چاره ای نیست جز اینکه بگویم فعلا پدرود . (نشانی تارنگار یا تارنمای دوستانی که نامشان در بالا نوشته شده ، در بخش پیوندهای همین تارنگار آمده است )

Шурбахтона , бояд барои муддате бо ин торнигор худохофизи кунам . ( ба кавли точикон ) ’’ масруфият ‘’ хои фаровон ва аз чумла фишорхои дарсу машк бар онам дошт то барои мудатте аз интернет ки дар хар руз чанд соъат фз вактам ро ба худ ихтисос медод , дури бигузинам

Ба хар руи , дури аз ин торнигор ки омили ошноиии ман бо дустони точик буда ро намеписандам вале акнун чорае чуз ин надорам

Дустоне хамчун дорюши рачабиён ки дуст дорам у ро ‘’як иронии огох’’ биномум , ва аз тахи дил дусташ медорам. Набиюллоҳи Суннатӣ дусту бародари хужандиам ки вокиъан мехри точикона дорад. Чаноби тарванд ки харчанд паиванди зиёде бо ешон надоштам , вале ешон рохнамоиихояшон ро аз ман дарег накарданд. Ромини арчманд ки торнигораш руяест аз мехр ба миханаш ирон . бехрузи забихуллох ки дар яке аз барномахри симои ирон бо у ошно шудам ва бо паидо кардани торнигораш , ошноиии биштари нисбат ба у паидо кардам. Ва рустами ачами ки мехостам хамин фардо ки рохии техрон хастам ба диданаш биравам вале хабардор шудам ( бо инки бист рузе аз огози соли тахсили мегузарад ) хануз ба ирон наёмада .

Дусти дилпаиванду хамешагиам , шучоъи мустакил ки дар кобул зиндаги мекунад , окои чоноко халил ки ишон низ дар кобул рузноманигоранд. Ва пазири ахмади мусдим ки аз диёри шерон , панчшер мебошад .

Албатта дустони ирони хам доштам , хамчун окои хасани ахмадпур , дабири анчумани дустии ирону точикистон ва шахрбарози азиз ки тозагихо бо ишон ошно шудам ва хар оуз барои хондани чусторе тоза ба торнигоришон сар мезадам ва дидгоххояшон дар бораи масъалахои гуногун , бороям бисёр арзишманд аст . хамчунин баччаи порси настух .

Албатта аз он дустоне ки номишон аз калам уфтод , пузиш мехохам .

гар чанд дил кандан аз ин хама мехри точикона бароям душвор аст , вале чорае надорам чуз инки бигуям фиълан падруд .

---------------------------------------------------------------------

آمد بهار و لاله شد پر زمی ساقی پیاله گیر به شادی روی وی

بادِ بهار و در چمن آشوب لاله هاست گویی به هم زنند جوانانه جام می

Омад бахору лола шуд пур зи маи соки пиёла гир ба шодии руи ваи

боди бахору дар чаман ошуби лолахост гуии ба хам зананд чавонона чоми маи

عکسهایی از نوروز تاجیکستان

آتش ها خاموش ، صدای موسیقی خفه ! اجتماع ممنوع

چهارشنبه سوری تعطیل

امسال پلیس تر وخشک را با هم سوازاند و به هیچکس اجازه‌ی جشن و پایکوبی نداد . حتی یک جشن سرد و بی روح هم برپا نشد .

جشن مهرگان و عید فطر чашни мехргон ва иди фитр

kohansara — Mon, 29 Sep 2008 21:57:18 GMT

10 مهرماه ( برج میزان ) ، جشن مهرگان و عید فطر خجسته باد

дахуми мехрмох ( 1 october ) чашни мехргон ва иди фитр хучаста бод

کتاب نوِ جعفر محمّدКитоби нави Ҷаъфари Муҳаммад

kohansara — Tue, 16 Sep 2008 06:39:18 GMT

کتاب نوِ جعفرِ محمّد

آقای اَدَش ایستد ( همین نوشتار به پارسی سیریلیک درتارنگار گرب شیردار)

Матни сирилик

شعرهای جعفرِمحمدِ ترمذی چند سال است که مخلصان نظم فارسی را فرح آور است . کتاب های او

او چشم باران ( ترمذ ، 1997 ) ، مژگان آفتاب ( دوشنبه ، 1999 ) ، از تولید شاعر حکیمی مژده داده بودند . سال 2007 در قاهره ، رساله ی علمی دانشمند مصری محمود سلامه علاوی با نام « شعر فارسی تاجیکی در ازبکستان : در مثال شعر جعفرٍ محمدٍ ترمذی » به چاپ رسید .

جعفرٍ محمد به سمرقند به جشن آدم الشعرا رودکی آمده بود و خبر داد ، که برایم کتاب تازه نشر خود را آورده است . این کتاب شعرهای او « تجلی » نام داشته واقعا هم تجلی دل شاعرانه ی اوست .

دوستم ، جمعه ، به همراه این کتاب سرسخن پر از مهر و محبت نوشته ، کوشیده است پهلوهای ایجاد او را عمیق تر درک نماید . این سطرها خلاصه ی نوشته ی اوست : « شعر محمد از هفت پشتٍ شاعران پارسی گوی ، بوی می بَرَد . به افاده ی دیگر ، او آن قدر سنت گراست که همان قدر نوپرداز است . »

خیلی افسوس ، که ادبیات شناسان تاجیکستان حالا به شعرهای جعفر بهای حقّانی نداده اند . او در شعری چنین بیت دارد :

به کور و کر چه می گویی ، به قلف در چه می گویی

که از روزن چو نوری بردمیدم و نمی دانند

اکنون یک شعر را ازاین مجموعه ی تازه ی جعفرِ محمد به شما پیشنهاد می کنم و به این خوش قلم ، کامیابی های نوِ ایجادی می خواهم .

فصل فاصله

در میان من و تو فاصله هست

و چه یک فاصله ی زیبایی

و در این دوری نزدیک

یک صمیمیت شفاف به لبهای تو عاشق شده است

من به بازار شدم

و به آلوی لبان تو خریدار شدم

سبدم خالی بود

و دو جیبم ز سبد خالی تر

و چه یک بازاری

نه خریدی

نه فروشی

باز هم با سید خالی خود برگشتم

چشم آلوی فروشنده زنی عربده جو

با تمسخر ز پس سایه ی درویشی من می لغزد

دل شب بود

منِ تنها

تنِ تنها

به سراغ دل افتاده ی خود افتادم

همه جا را تک و رو کردم و جستم

نه پی ای بود نه هیدار

و به در قلف زدم از بیرون

داخل قلف ، کلیدم بشکست

همه جا ساکت بود

همه جا خالیِ خالی

به جز از جیبِ سرم ، که به سیاهی شب تنهایی

پر شده بود

ناگهان روشن شد

آسمان یک کف طفل

و به آن سرعت انبوه که از موج و صدا برتر بود

روشنی وسعت یافت

آسمان سینه ی خود را بدرید

دل خود را بشکافت

در نگاه متعجّب شده ام عکس سما بازی کرد

نور به ژرف ترین نقطه ی افلاک رسید

آسمان نازی کرد :

ملکوت پیدا بود

جبروت بالاتر

نگاه گنگ من از پرده ی قدس ملکوت بالا رفت

نقش هایی دید :

نه به نسخ و نه به تعلیق

نه ثابت و نه به کوفی و شکسته

نه به اسلیمی شباهت داشت

از همه شکل و صفت

از همه رنگ و نما

وز همه ویژگی هایی که در همه اذهان بشر می گنجد

عاری بود

نقش ها

لایحه بودند ، که ثابت شده در علم خدا

نقش ها لایحه ی هستی ما

هستیِ « لا » بودند

و در این وسعت پر نور ، که از کون و مکان بیرون بود

جبروت پیدا شد .

و صداهای غریبه که به اصوات لسان ها :

عبری ، فارسی و ترکی شهادت داشت

گوش و روحم بنواخت

جبروت موجی زد :

بانگی شفاف تر از حرف و هجا

صاف تر از صوت و صدا

جاری شد :

« آیی – نه ! »

و نگاهم به عاقب برگشت

دید که دل گمشده ی من به سراغ نفسِ

سینه ی من می آید ! ...

از سپیده همه جا پر شده بود...

من دوباره سر بازار شدم

همه می خواست ، که کالای خود ارزانی دهد

من به آلوی لبان تو خریدار شدم

همه دارایی خود را که به جز سایه ی تنهایی نبود

پیش تو ریختم و میوه طلبگار شدم

سبدم پر شد از آلوی لب فاصله ها

که میان من و تو جاری بود

و نگاه زن بازار پس سایه ی دارایی من لغزی خورد

در میان من و تو فاصله هست .

و چه یک فاصله ی شیرینی !...

دکتر جعفر محمد ترمذی در ششمین مجمع بین المللی زبان و ادبیات

فارسی ( در تهران ) حضور داشتند . اینجا را بفشارید .

бозори русхои машхад

kohansara — Fri, 05 Sep 2008 09:35:18 GMT

هجدهم شهریور ماه ( برج سنبله ) سالروز شهادت احمد شاه مسعود گرامی باد

нухуми суптомбер солрузи шаходати ахмад шох масъуд гироми бод

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

бозори русхои машхад

пеш аз огоз , бобати галатхои имлоии , аз шумо хаммиханони точик пузиш мехохам , ва хохишмандам ки он галатхо ро ёдовари намоед

ончи дар паи меояд ( нивиштахои пурранг ) , пештар , дар хамин торнигор , бо дабира ( хат )и порси чоп шуда буд :

Чанд рузи пеш барои дарёфти огохихое дар бораи точикони узбекистон ва порси забонони осиёи миёна ва хамчунин гуфтугу бо онхо , ба бозори русхои машхад саре задам .( чандин бозори русхо дар машхад хаст , банда нез пеш аз ин , таърифхои фаровоне аз бухороиихои машхад шунида будам ) . чун инчо , чоест ки точикони фаровоне аз узбекистон саргарми кор мебошанд , ва ба чуз инчо , чои дигаре ро намешанохтам ки битавон бо точикони узбекистон иртибот бар карор кард , вале дар бораи точикони точикистон казия фарк мекунад ва шумори фаровоне аз онхо дар донишгоххои ирон дониш меандузанд...

Вале хама чиз воруни ончи гамон мекардам пеш рафт , нахустин бонуе ки бо у рубару шудам , як бонуи бухороии буд , аз у хостам ки як рубъ аз вакташ ро ба ман бедихад ва гуфтам дунболи огохихои аз самарканду бухоро хастам . у маро назди фурушандагони дигар фиристод . онхо нез нагуфтанд ки мо вакт надорем , балки гуфтанд мо наметавонем ва ичоза надорем ки бо шумо гуфтугу кунем . як бонуи бухороии , як бонуи тошканди ва як бонуи дигар ки намедонам ахли кадом шахр буд , ва чанд нафари дигар , хамаги дар баробари пофишории ман естодаги мекарданд .

Саранчом назди сарпарасти бозори русхо рафтам , ки у нез хамчун фурушандагон сарсахт буд , танхо мегуфт : бояд мучаввиз дошма боши . инчо буд ки фахмедам хабарнигор будан то чи андоза ба дарди одам мехурад .

Фардои он руз барои гирифтани мучаввиз хеле талош кардам вале суде надошт .

Бе гамон , фурушандагон аз чизе метарсиданд , вагарна , андаке гуфтугу дар бораи зодгохи онон , харгиз ниёзе ба мучаввиз надорад . тоза агар хам , мамнуъияте бошад , махдуд ба худи бозор мебошад на фаротар аз он , вале ман дархости гуфтугу ро дар берун аз бозор низ матрах намуда будам , ки суде надошт . афзун бар ин , ин нахустин бор буд ки дидам барои як гуфмуги сода бо касе ки ирони нист , бояд мучаввиз гирифт .

Албатта ин ро низ бояд бигуям ки шояд , банда дархостам ро ба хуби матрах накарда бошам .

Латифи Пидромلطیف پدرام

kohansara — Sat, 30 Aug 2008 07:02:18 GMT

پیشتر ، حکم کشتن « لطیف پدرام » ، سرور حزب « کنگره ی ملی » افغانستان ، از سوی حزب « افغان ملت » ، به اتهام توهین به « امان الله خان » ( شاه افغانستان پیرامون یک سده پیش ) صادر شده بود . و برای آن جایزه دویست هزار دلاری هم تعیین شده بود.

در همین زمینه

دو نامه ی سرگشاده از تاجیکستان در پشتیبانی از لطیف پدرام ( تارنگار جام جم )

http://jaamjam.blogspot.com/2008/08/blog-post.html

تارنمای خاوران

http://www.khawaran.com/AminiRuhulamin_Terror.htm

تارنمای جاودان

http://jawedan.com/fa/index.php?option=com_content&task=view&id=960&Itemid=83

تارنمای کابل پرس ( درخواست حکم اعدام بشیر بیژن معاون لطیف پدرام )

http://www.kabulpress.org/my/spip.php?article2060

تارنمای بانو ژیلا بنی یعقوب

http://www.zhila.net/spip.php?article59

دیدار سروران کشور سه کشور پارسی زبان дидори сарварони кишвари се кишвари порси забон

kohansara — Fri, 29 Aug 2008 19:15:18 GMT

اینجا را انگشت بزنید

شوکшук

kohansara — Thu, 28 Aug 2008 11:26:18 GMT

شوک

این شبها برنامه ای به نام شوک از کانال سه ، پیرامون ساعت 20 :22 پخش می شود که به چیزهایی چون « رپ » ، « شیطان پرستی » ، « مواد مخدر » و از این دست چیزها می پردازد . انتقاد های فراوانی به این برنامه شده . برای نمونه این برنامه یه جورایی همه ی رپ خوان ها را با شیطان پرستی و کارهای هرز پیوند داده .

ولی آن چیزی که انتقاد تارنگار « اتحاد ایرانیان » را برانگیخته این است که این برنامه نماد فروهر را به شیطان پرستان نسبت میدهد .

این تارنگار از هم میهنان ارجمند خواسته برای پیشگیری از این مسائل با مرکز اجتماعی شبکه ی سه تماس بگیرند و خشم شان را نشان دهند .

۲۲۰۲۱۹۰۱

۲۲۰۴۱۰۵۶

با نگرش به کمی فرصت از تارنگارنده گان ارجمند هم درخواست شده که این جستار را در تارنگار خود ، چاپ کنند .

در همین زمینه

باز هم در همین زمینه

زادروز پورسینا بخاراییЗодрузи пури сино бухороии

kohansara — Fri, 22 Aug 2008 08:58:18 GMT

زادروزفرزانه پورسینا بخارایی

Зодрузи фарзона пур сино бухороии

یکم شهریور ماه ، زادروز دانشمند بزرگ و بلند آوازه « پور سینا بخارایی » گرامی باد .

Яакуми шахревар мох зодрузи донишманди бузургу баланд овоза ‘’пури сино бухороии ‘’ гироми бод

мушкил созии минхо дар афгонистонمشکل سازی مین ها در افغانستان

kohansara — Mon, 18 Aug 2008 05:38:18 GMT

مشکل سازی مین ها در افغانستان

جان آقا خلیل ( تارنگار پریان باستان )

انفجار ماین در کوه آسمانی

ماین در سرزمین ما( افغانستان) از زمان حضور نیروهای ارتش سرخ بعد از خروج آنها ، زریعه قوتهای متخاصم تنظیمی و جوانب در گیر فرش گردید، گروها یی مسلح از این پدیده به عنوان اسلحه پنهان و وفادار وموءثر در اکثر نقاط استفاده کردند، این عمل متجاوزین و نیروهایی جنگی داخلی افغانستان را به کشت زار بزرگ ماین در جهان تبدیل نموده است، ماین گزاری نمودن کار ساده وآسان است مگر ماین روبی کاریست مشکل، که هنوز تا ده ملیون ماین فرش شده با قیمانده است ، موجودیت این ماین ها است که کشورما به عنوان بزرگترین کشت زار ماین در جهان تبارز نموده است ، هروز به سبب انفجار ماین از پنج تا هفت نفر کشته ویا مجروح میشوند.

به روز دوشنبه 14 اسد یک نوجوانی بنام فضل الدین فرزند ملا سعادت میر ، با شند ه اصلی ولسوالی پریان ولایت پنجشیر ، مسکونه فعلی گردنه سخی در هنگام گشت وگزار به بالای کوه آسمایی با اثر برخورد با ماین در نتیجه یک پای خود را ازدست داده است ، این نوجوان یگانه نان آور فامیل( مادر وخواهر) خود بوده که وی در سن سه سالگی پدر خویش را نیز ازدست داد.

این درحالیست که که موئسسات مشهور ماین روبی چون هلوترست m.d.e اومر وغیره در افغانستان فعال اند.

با آن هم د رافغانستان روزانه این نوع حوادث در هرقسمتی بوقوع می پیوند حتی در مناطق که قبلاً از سوی موءسسات ماین روبی مصوون اعلام گردید ه است.

قربا نیان ماین بیشتر اطفال چوپانان وآنها یی اند که از فروش آهن باب امرار حیات میکنند .هرچند جمع آوری ماین آنچنا ن که انتظار میرودسرعت عمل ندارد، از آنجا یکه قیمت یک ماین ا زچهار دالر آمریکایی اضافه نیست مگرخنثی سازی یک ماین تا دوصد دالر هزینه دارد. بناً از جومع جهانی و موءسسات ماین روبی چنین انتظار می رود که در این زمینه مردم افغانستان را کمک نمایند وشفافیت وکنترول در کار وفعالیت ماین پاکان وبویژه در گزارشات شان حقایق وفرضیه ومحدودیت وجود داشته باشد تا مردم بی گنا ه به امید اینکه در این سا حات ماین وجود ندارد، زنده گی خویش را بصورت غافلگیرانه از دست ندهند

پرفسور ریچارد فرای ایراندوست

kohansara — Mon, 11 Aug 2008 18:11:18 GMT

پرفسور ریچارد فرای ایراندوست

ریچارد نلسون فرای ایران شناس بزرگ در سال 1920 در آمریکا زاده شد . 19 ساله بود که مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه ایلینویز گرفت و در 20 سالگی کامیاب به دریافت مدرک کارشناسی ارشد از دانشگاه هاروارد شد.

از آنجاییکه می پنداشت ترکی زبان نخست آسیای میانه است ، این زبان را آموخت و سپس عربی را . ولی بعد دریافت که نوشته های آسیای میانه به پارسی می باشد و پارسی را نیز آموخت . افزون بر اینها به زبان های روسی ، آلمانی ، فرانسوی ، چینی و ازبکی ( ترکی چغتایی ) و زبان های ایرانی پهلوی ، خوارزمی ، سغدی و پشتو چیرگی دارد .

علامه دهخدا در سال 1332 به او لقب ایراندوست داد و او نیز در کنار دستینه ( امضا ) خود این واژه را می نویسد . از دوستداران دکتر مصدق بود و سر کلاس هایش از کودتای 28 مرداد انتقاد می کرده است . کتاب روابط ایران و آمریکا نخستین کتاب او درباره ی ایران بود که پیرامون 60 سال پیش آن را نوشت . همچنین یادداشت هایی زیر نام ایران بزرگ ، درباره ی ایران ، تاجیکستان و افغانستان ، واپسین کتاب او درباره ی ایران می باشد .

ریچارد فرای چند سال پیش برای دریافت جایزه از جشنواره ی خوارزمی به ایران آمد . پیش از آن نیز مجله ی بخارا ویژه نامه ای برای او تدارک دیده بود . این ایران شناس بزرگ در اوایل دهه ی 90 در نامه ی به روزنامه ی نیویورک تایمز از نوشته های ایران ستیزانه ی این روزنامه انتقاد کرده بود . او استاد فراخوانده ی ( مدعو ) دانشگاه های فرانکفورت ( 60 - 1959 ) ، هامبورگ ( 69 - 1968) ، پهلوی شیراز ( 76 – 1970 ) و تاجیکستان ( 62 – 1990 ) بوده است و پیش از همه ی اینها استاد زبان انگلیسی در کالج حبیبه ی کابل ( در زمان جنگ جهانی دوم 44 - 1942 ) بود .

گفتنیست ریچارد فرای هنگامیکه استاد دانشگاه پهلوی شیراز بود ، درخواست گذرنامه ی ایرانی کرده بود ولی به خاطر دوستی او و دکتر محمد مصدق درخواستش پذیرفته نشد .

از آفرینه های ایشان است : ترجمان تاریخ بخارا ، میراث ایران ، عصر زرین فرهنگ ایران و تاریخ ایران باستان .

یاری نامه :

مقاله ی دکتر علی مرشدی زاد درباره ی ریچارد فرای

www.alimorshedizad.blogfa.com

گفتگوی اعتماد ملی با ریچارد فرای

www.jaamjam.blogspot.com

www.vartan1386.blogfa.com

ویکی پدیا